به گزارش معین نیوز به نقل از ایرنا، شبکه المسیره یمن در یادداشتی تحلیلی درباره روند پرونده جنگ ایران و آمریکا به تلاش های چند بعدی ایران در عرصه های دیپلماتیک همگام با دستاوردها و تحولات میدانی پرداخت.
آنچه در ادامه می خوانید، متن ترجمه شده تحلیل شبکه المسیره یمن است:
در شرایطی که تحولات منطقه غرب آسیا وارد مرحلهای حساس و چندلایه شده است، جمهوری اسلامی ایران با اتخاذ رویکردی مبتنی بر تلفیق دیپلماسی فعال و تقویت مؤلفههای بازدارندگی، تلاش دارد موازنههای قدرت را بهگونهای بازتعریف کند که ضمن کاهش اثرگذاری فشارهای خارجی، نقشآفرینی خود را در معادلات منطقهای و جهانی ارتقا دهد.
در همین چارچوب، تحرکات دیپلماتیک اخیر سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران که شامل سفر به پاکستان، عمان و روسیه بوده، بیانگر گسترش دامنه حضور سیاسی تهران در پروندههای کلیدی منطقه است. این سفرها با هدف ایجاد کانالهای جدید گفتوگو، تبادل پیام با بازیگران اثرگذار و تقویت همکاریهای دوجانبه و چندجانبه صورت گرفته و نشاندهنده تمرکز ایران بر استفاده از ابزار دیپلماسی در کنار مؤلفههای سخت قدرت است.
گزارشها حاکی است که عراقچی در نخستین مقصد خود، اسلامآباد، با مقامات عالیرتبه سیاسی و نظامی پاکستان دیدار و گفتوگو کرده است. در این دیدارها، مجموعهای از طرحها و ابتکارات برای کاهش تنشها و حلوفصل بحرانهای منطقهای مورد بررسی قرار گرفت؛ از جمله موضوعات مرتبط با جبهه لبنان و سایر کانونهای تنش. در این مذاکرات، بر ضرورت ایجاد چارچوبی پایدار برای ثبات بلندمدت منطقه تأکید شد.
سفر به عمان نیز از اهمیت ویژهای برخوردار بود؛ کشوری که همواره بهعنوان یکی از کانالهای ارتباطی مهم میان تهران و واشنگتن شناخته میشود. در این دیدارها، علاوه بر بررسی روابط دوجانبه، موضوع امنیت تنگه هرمز بهعنوان یکی از حساسترین گذرگاههای انرژی جهان مورد توجه قرار گرفت. مقامات ایرانی در این چارچوب بر لزوم شکلگیری یک نظام امنیتی منطقهای مستقل از مداخلات خارجی، تأکید و اعلام کردند که امنیت منطقه باید توسط کشورهای منطقه تأمین شود.
در ادامه این تحرکات، وزیر امور خارجه ایران راهی مسکو شد تا در دیدار با مقامات روسیه، درباره گسترش همکاریهای راهبردی و بررسی تحولات منطقهای و بینالمللی رایزنی کند.
این سفر در شرایطی انجام شد که روابط تهران و مسکو در سالهای اخیر بهویژه در حوزههای سیاسی، اقتصادی و امنیتی روندی رو به گسترش داشته و بهعنوان یکی از محورهای مهم در شکلگیری نظم چندقطبی مطرح شده است.
همزمان با این تحرکات دیپلماتیک، ایران بر اهمیت راهبردی تنگه هرمز بهعنوان یکی از اهرمهای کلیدی در معادلات انرژی و امنیت جهانی تأکید کرده است. مقامات تهران این گذرگاه حیاتی را خط قرمز امنیتی خود دانسته و تصریح کردهاند که هرگونه تهدید علیه آن با واکنش قاطع مواجه خواهد شد؛ موضعی که نشاندهنده نقش فزاینده ایران در تعیین قواعد بازدارندگی در سطح منطقهای و فرامنطقهای است.
از سوی دیگر، تحلیلگران معتقدند که تحولات اخیر نشاندهنده تغییر تدریجی جایگاه ایران از یک بازیگر صرفاً واکنشی به یک کنشگر فعال در شکلدهی به روندهای کلان منطقهای و جهانی است. در این چارچوب، گسترش روابط با قدرتهایی همچون روسیه و چین، و تلاش برای ایجاد شبکهای از همکاریهای اقتصادی و سیاسی، بهعنوان بخشی از راهبرد کلان تهران برای کاهش وابستگی به ساختارهای تحت نفوذ غرب ارزیابی میشود.
کارشناسان همچنین بر این باورند که صحنه تقابل میان ایران و ایالات متحده وارد مرحلهای جدید شده است؛ مرحلهای که در آن، بهجای تمرکز بر تقابل مستقیم نظامی، مدیریت توازنها، استفاده از اهرمهای اقتصادی و بهرهگیری از ابزارهای دیپلماتیک در اولویت قرار گرفته است. تجربه جنگهای طولانی در منطقه، بهویژه در عراق و افغانستان، هزینههای قابلتوجهی را به آمریکا تحمیل و توان این کشور را برای ورود به درگیریهای گسترده جدید محدودتر کرده است.
در همین حال، نقش رژیم صهیونیستی در معادلات منطقهای همچنان بهعنوان یکی از متغیرهای مهم در سیاستهای آمریکا مطرح است. به گفته برخی تحلیلگران، پیوند راهبردی واشنگتن با این رژیم، در بسیاری از موارد بر تصمیمگیریهای کلان آمریکا تأثیر گذاشته و به تشدید برخی تنشها در منطقه منجر شده است.
بر اساس ارزیابیهای ارائهشده، راهبرد ایران در این مقطع بر «مدیریت بلندمدت تقابل» استوار است؛ رویکردی که در آن، بهجای تلاش برای دستیابی به پیروزی سریع، بر فرسایش تدریجی توان طرف مقابل و تقویت ظرفیتهای داخلی و منطقهای تأکید میشود. این در حالی است که برخی تحلیلها نشان میدهد الگوی سنتی آمریکا همچنان بر «تعیین تکلیف سریع» استوار است؛ الگویی که در سالهای اخیر با چالشهای متعددی مواجه شده است.
از منظر اقتصادی نیز، ایران تلاش کرده است با توسعه روابط با شرکای بینالمللی، بهویژه در شرق، اثر تحریمها را کاهش دهد و جایگاه خود را در بازارهای انرژی و تجارت منطقهای تثبیت کند. به اعتقاد کارشناسان، این رویکرد موجب شده است که ابزار تحریم، کارایی پیشین خود را تا حدی از دست بدهد و بیشتر به ابزاری در عرصه رقابتهای سیاسی و رسانهای تبدیل شود.
مجموعه این تحولات و تحرکات نشان میدهد که جمهوری اسلامی ایران در حال حرکت بهسوی تثبیت جایگاهی جدید در معادلات منطقهای و جهانی است؛ جایگاهی که بر پایه ترکیبی از دیپلماسی فعال، بازدارندگی مؤثر و بهرهگیری از ظرفیتهای ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیک بنا شده و میتواند نقش مهمی در شکلدهی به نظم آینده ایفا کند.
