redux-framework زودتر از حد مجاز فراخوانی شد. این معمولاً نشاندهندهٔ اجرای کدی در افزونه یا پوسته است که خیلی زود اجرا شده است. ترجمهها باید در عملیات init یا بعد از آن بارگذاری شوند. Please see Debugging in WordPress for more information. (این پیام در نگارش 6.7.0 افزوده شده است.) in /home/moeennew/public_html/wp-includes/functions.php on line 6121اما قند تنها عنصری نیست که متخصصان سرطان شناسی به آن توجه می کنند. یک ماده خوراکی دیگر، که اغلب در غذاهای بسته بندی شده پنهان است و به راحتی روی برچسب تغذیه نادیده گرفته می شود، با خطر بالاتر ابتلا به دو سرطان رایج سرطان پروستات و کولورکتال مرتبط است.
چربی ترانس، نوعی چربی است که مدت هاست برای افزایش ماندگاری غذاهای فرآوری شده استفاده می شود. دکتر «جیتش جوشی»، انکولوژیست و هماتولوژیست بیمارستان کلیر لیک هیوستون تگزاس، می گوید: «چربی های ترانس برای سلامت قلب مضر هستند و با افزایش متوسط خطر ابتلا به سرطان پروستات و کولورکتال مرتبط هستند.»
دکتر جوشی گفت: «نگرانی بزرگتر، تأثیر تجمعی یک رژیم غذایی سنگین در غذاهای فوقالعاده فرآوریشده و با قند بالا است – نه یک محصول واحد».
سازمان غذا و داروی ایالات متحده در سال ۲۰۱۵ تشخیص داد که روغنهای نیمه هیدروژنه- منبع اصلی چربیهای ترانس مصنوعی- به طور کلی ایمن شناخته نمیشوند.
اما چربی های ترانس به طور کامل ناپدید نشده اند. قوانین برچسب زدن به محصولاتی با کمتر از ۰.۵ گرم در هر وعده اجازه می دهد که چربی ترانس را به عنوان صفر درج کنند، بنابراین اگر چندین وعده مصرف می کنید، این مقادیر اندک می توانند تجمع یابند. برخی از غذاهای وارداتی و غذاهای سرخ شده در رستوران نیز ممکن است حاوی آنها باشند و مقادیر کمی به طور طبیعی در گوشت و لبنیات وجود دارد. توجه کنید اگر “روغن هیدروژنه” را می بینید، چربی های ترانس در آن وجود دارد، حتی اگر روی برچسب آن ۰ گرم باشد.
در مورد شکر، هم توجه داشته باشید. رژیم های غذایی سرشار از قند افزوده می توانند به افزایش وزن منجر شوند و چاقی یک عامل خطر ثابت برای چندین سرطان از جمله سرطان کولورکتال است.
نوشیدنی های شیرین شده با شکر از جمله مواردی بودند که دکتر جوشی بر محدود کردن آنها، همراه با گوشت های فرآوری شده، گوشت قرمز و الکل معرفی می کند.
]]>وی با اشاره به گزارشهای مستند، افزود که این رژیم با ایجاد محدودیت در دسترسی به خدمات پزشکی و حتی حمله مستقیم به مراکز درمانی، در حال تبدیل کردن «جان بیماران» به ابزاری برای فشار سیاسی و نظامی است.
رئیس کل سازمان نظام پزشکی ایران در این بیانیه از سازمان جهانی بهداشت و صلیب سرخ خواست: اجازه ندهید دارو و مراکز درمانی به ابزار جنگی تبدیل شوند.
در نامه رئیس کل سازمان نظام پزشکی به رئیس سازمان جهانی بهداشت، رئیس کمیته بین المللی صلیب سرخ و رئیس انجمن بین المللی پزشکی آمده است: دولت آمریکا پس از عدم دستیابی به اهداف خود در جنگ نظامی غیرقانونی علیه جمهوری اسلامی ایران، با نقض حقوق بین الملل بشردوستانه و حقوق بین الملل کیفری به شیوههای غیرانسانی و ضدبشری، از جمله فشار و محاصره اقتصادی روی آورده است و متاسفانه، تحریم دارویی، محدودیتهای دسترسی پزشکی و حتی تعرض به مراکز درمانی و جان بیماران را نیز به ابزار جنگی تبدیل کرده است.
رئیس زاده افزود: علاوه بر گزارشهای پیشین مبنی بر حملات مستقیم به زیرساختهای بهداشتی، درمانی و دارویی و در ادامه همین اقدامات غیرقانونی، حمله به کشتی «توسکا» توسط آمریکا که حامل دارو و بهویژه ملزومات حیاتی بیماران دیالیزی بوده است، نمونهای آشکار از به خطر انداختن مستقیم سلامت و جان بیماران است.
رئیس کل سازمان نظام پزشکی ایران تصریح کرد: جامعه پزشکی ایران از سازمان جهانی بهداشت (WHO)، انجمن جهانی پزشکی (WMA)و کمیته بین المللی صلیب سرخ (ICRC) و سایر مجامع ذیربط انتظار دارد در برابر تبدیل شدن دارو، مراکز درمانی، محمولههای پزشکی و جان بیماران به ابزار جنگی، واکنشی درخور و مسئولانه نشان دهند و برای تضمین مسیرهای امن، سریع و بدون مانع انتقال دارو، تجهیزات پزشکی و مواد اولیه دارویی اقدامات موثر به عمل آورند.
وی تاکید کرد: واکنش موثر نهادهایی که فلسفه وجودی آنها دفاع از سلامت، حیات و کرامت انسان است، بیتردید تجلی ایفای مسئولیت اخلاقی و تاریخی آنان در برابر وجدان جامعه بشری خواهد بود.
رئیس زاده اظهار کرد: جامعه پزشکی و ملت ایران این وقایع را فراموش نخواهند کرد و در چارچوب حقوق بینالملل، مسئولیت عاملان و نیز مسئولیت نهادهایی را که در برابر این اقدامات سکوت کردهاند، پیگیری خواهند کرد.
براساس این گزارش، این نامه روز شنبه ۱۸ مهر (۱۰ اکتبر ۲۰۲۶) منتشر شده و در اختیار سازمانها و مقامات بینالمللی با مسئولیت مرتبط با مفاد این بیانیه قرار گرفته است.
]]>وی با بیان اینکه مواردی درباره ابتلا به طاعون در روسیه گزارش شده و سازمان جهانی بهداشت به این موضوع ورود کرده است، گفت: تا به این لحظه، سازمان جهانی بهداشت به صورت رسمی اعلامی از این قضیه نکرده است. سازمان جهانی بهداشت در حال انجام بررسیهای لازم است.
دکتر محمدرضا ظفرقندی امروز در آیین افتتاح مرکز جامع تشخیص و درمان سرطان کودکان اظهار کرد: همه دست به دست هم دادهایم تا بتوانیم به مردم خدمت و نیاز آنها را مرتفع کنیم. این مرکز، اولین مجموعه دانشگاهی در زمینه درمان سرطان کودکان است.
او درباره مواجهه یک مادر کودک مبتلا با سرطان با معاون اول رئیسجمهور گفت: افتتاح این مرکز همزمان با روز جهانی کودک است. دکتر عارف با یک مادر کودک مبتلا به سرطان مواجه شد که آن مادر از ارائه خدمات رضایت داشت. بر این باور هستم هیچ لحظهای باشکوهتر از این باشد که مادر این کودک بگوید فرزند او خوب شده و از پزشکش تشکر کند. آنچه که برای انسانها باقیمیماند، همین موارد است.
وزیر بهداشت با بیان اینکه آموزش با طبابت همراه است، گفت: همراهی آموزش با طبابت در حوزه پزشکی افتخار به حساب میآید. این آموزش و طبابت، معجونی است که میتواند نسل به نسل منتقل شود و به مردم ایران خدمت کند. خیر و برکت تمام زحمات، اقدامات و آموزشها باید به مردم برسد و در ایران باشد.
او درباره فرد خیر سازنده مرکز جامع تشخیص و درمان سرطان گفت: این خیر و خانواده او به حوزه سلامت بسیار خدمت کردهاند. بیمارستان کودکان حکیم حدود چهار سال پیش افتتاح شد و مرکز جامع و تشخیص سرطان کودکان نیز امروز افتتاح میشود.
ظفرقندی درباره ماهیت سرطان کودکان گفت: سرطان کودکان بیشتر شامل انواع سرطانهای خونی، لوسمیها، لنفومها، تومورهای مغزی، نوروبلاستوما و سارکوم است. بنابراین، سرطان کودکان به درمان جامع نیاز دارد.
او درباره درمان جامع سرطان کودکان توضیح داد: منظور از درمان جامع سرطان کودکان این است به شیمیدرمانی،رادیوتراپی، جراحی، رایوتراپی، سلولدرمانی و پیوند مغز استخوان نیاز دارد. این روزها، ایران در زمینه ارائه درمان جامع سرطان در بالاترین سطح قرار دارد. شاید هیچ نقطه نقص یا خللی در این مجموعه بزرگ جامع تشخیص و درمان سرطان برای ارائه خدمات چه به لحاظ لجستیک و نیروی انسانی وجود نداشته باشد.
ظفرقندی درباره ضرورت تسخیص به موقع سرطان کودکان تصریح کرد: اگر سرطان اطفال زود تشخیص و درمان شود، بالای ۸۵ درصد بقای پنجساله دارد. نجات دادن جان انسان همیشه ارزشمند است. این مرکز در مسیر نجات جان انسانها حرکت میکند.
وزیر بهداشت گفت: سرطان میتواند یک خانواده را از پا در میآورد و آنها را آزار میدهد. باید سواد سلامت و مراقبتهای سلامت را ارتقا دهیم تا بیماری را زود تشخیص دهیم.
او درباره عوامل محیط موثر بر سلامت گفت: عوامل محیطی باید در کانون توجه قرارگیرند که جزو بحثهای اجتماعی هستند. ۱۰۰ هزار مرگومیر کودک در ارتباط با سرطان در عرصه سرطان جهان طی هر سال داریم، اما این تعداد در اثر آلودگی هوا حدود ۷۰۰ هزار کودک است.
وزیر بهداشت ادامه داد: در ارتباط با عوامل محیطی و تأثیر آن باید دست به دست هم بدهیم تا بتوانیم این مشکلات را کم کنیم.
]]>وی با استناد به مطالعه دیگر انجام شده که بهروی بیش از ۵۶ هزار سالمند ۶۰ تا ۷۵ ساله در استانهای یزد و قزوین صورت گرفته، شیوع دمانس را ۱۰.۱ درصد گزارش و میزان آن در زنان را ۱۳.۲ درصد و در مردان ۷ درصد اعلام کرد و گفت: شواهد موجود حاکی از آن است که با ادامه روند سالمندی جمعیت، دمانس و بیماری آلزایمر در سالهای آینده سهم بیشتری از بار بیماریهای سالمندی کشور را برعهده خواهند داشت.
مدیر مرکز تحقیقات سالمندی کشور درباره وضعیت ایران در مقایسه با سایر کشورهای جهان نیز اینطور توضیح داد و گفت: متاآنالیز منتشرشده در سال ۲۰۲۴ درباره ایران نشان میدهد که شیوع دمانس در کشور در مجموع مشابه بسیاری از کشورهای آسیایی و پایینتر از برآوردهای گزارششده در برخی کشورهای اروپایی است. با این حال، نگرانی اصلی درباره ایران وضعیت امروز نیست، بلکه سرعت افزایش بار دمانس در دهههای آینده است. همچنین مطالعه Global Burden of Disease که در Lancet Public Health منتشر شده، تعداد افراد مبتلا به دمانس در ایران را برای سال ۲۰۱۹ حدود ۵۲۴ هزار نفر برآورد کرده و پیشبینی کرده است که این تعداد تا سال ۲۰۵۰ به حدود ۲.۱۹ میلیون نفر برسد؛ یعنی بیش از چهار برابر.
به گفته دلبری، در سطح جهانی نیز تعداد مبتلایان از حدود ۵۷ میلیون نفر در سال ۲۰۱۹ به حدود ۱۵۳ میلیون نفر در سال ۲۰۵۰ میرسد. بنابراین ایران در حال حاضر الزاماً در بالاترین سطح شیوع جهانی قرار ندارد، اما به دلیل سالمندشدن سریع جمعیت، با رشد بسیار قابل توجه تعداد مبتلایان روبهرو خواهد بود.
وی در ادامه به تشریح دلایل ابتلا به دمانس در افراد پرداخت و گفت: سبک زندگی نقش قابلتوجهی در خطر ابتلا به دمانس و آلزایمر دارد، هرچند این بیماریها حاصل تعامل عوامل ژنتیکی، زیستی، محیطی و سبک زندگی هستند و نمیتوان آنها را صرفاً بیماری ناشی از سبک زندگی دانست. گزارش سال ۲۰۲۴ نشریه Lancet، بر اساس مجموعه بزرگی از شواهد، ۱۴ عامل خطر بالقوه قابلاصلاح را معرفی کرده و برآورد میکند که حدود ۴۵ درصد موارد دمانس در سطح جمعیت با این عوامل مرتبط است و بالقوه میتواند به تأخیر بیفتد یا پیشگیری شود.
طبق اظهارات دلبری، در میان این عوامل، کمتحرکی، چاقی، فشارخون بالا، دیابت، سیگار، مصرف زیاد الکل، افسردگی و انزوای اجتماعی مطرحاند و علاوه بر آنها عواملی مانند کاهش شنوایی، کاهش بینایی درماننشده، کلسترول LDL بالا و آلودگی هوا نیز اهمیت دارند. نکته مهم این است که پیشگیری از دمانس فقط از سالمندی آغاز نمیشود؛ کنترل عوامل خطر باید در طول زندگی، بهویژه از میانسالی، مورد توجه قرار گیرد. بنابراین بخشی قابلتوجه از خطر دمانس بالقوه قابلتعدیل است، هرچند اصلاح سبک زندگی به معنای تضمین پیشگیری از آلزایمر در یک فرد مشخص نیست.
وی ادامه داد: شواهد علمی امروز نشان میدهد بخش مهمی از خطر زوال شناختی و دمانس با عوامل قابل اصلاح در ارتباط است. کمتحرکی، فشارخون بالا، دیابت، چاقی بهویژه در میانسالی، استعمال دخانیات و انزوای اجتماعی از عوامل شناختهشده افزایش خطر دمانس هستند و برای آلودگی هوا نیز شواهد قابلتوجهی وجود دارد. تغذیه نامناسب و اختلالات خواب نیز در مطالعات متعدد با افزایش خطر زوال شناختی و دمانس ارتباط داشتهاند، اگرچه قدرت شواهد برای همه این عوامل یکسان نیست. درباره خواب نیز باید محتاط بود، زیرا برخی اختلالات خواب ممکن است علاوه بر عامل خطر، از نشانههای مراحل اولیه بیماری باشند.
البته مدیر مرکز تحقیقات سالمندی کشور با بیان اینکه دمانس الزاماً پیامد اجتنابناپذیر سالمندی نیست، با استناد به گزارش سال ۲۰۲۴ نشریه Lancet ۱۴ معتقد است که طبق این گزارش، در سطح جمعیت، حدود ۴۵ درصد موارد دمانس با این عوامل مرتبطاند و از نظر نظری میتوانند پیشگیری شوند یا به تأخیر بیفتند؛ گرچه این عدد به این معنا نیست که با اصلاح سبک زندگی میتوان از ۴۵ درصد موارد در هر فرد بهطور قطعی جلوگیری کرد؛ بلکه نشان میدهد کنترل عوامل خطر از میانسالی و حتی قبل از آن، یکی از مهمترین راهبردهای کاهش بار دمانس در جامعه است.
دلبری یادآور شد: مطالعه ملی سلامت سالمندان ایران نشان داد از میان سالمندانی که بر اساس ارزیابی مطالعه دچار دمانس بودند، تنها ۲۱.۲ درصد قبلاً ابتلا به این بیماری برایشان تشخیص داده شده بود؛ یعنی بخش بزرگی از موارد اساساً شناسایی نشده بودند. البته این مطالعه مربوط به سالهای گذشته است. از همین رو، مهمترین موانع تشخیص زودهنگام شامل نسبتدادن اختلال حافظه به روند طبیعی سالمندی، انگ و ترس از تشخیص دمانس، مراجعه دیرهنگام بیمار و خانواده، کمبود آگاهی، محدودیت زمان و آموزش در مراقبتهای اولیه و نبود مسیر منسجم برای ارزیابی تخصصی و پیگیری است. مطالعات مروری نیز نشان میدهند که این موانع در سطح بیمار و خانواده، پزشک و نظام سلامت همزمان عمل میکنند. بنابراین یکی از اولویتها باید افزایش سواد عمومی درباره علائم اولیه و فراهمکردن دسترسی سادهتر به ارزیابی شناختی و تشخیص بهموقع باشد.
وی در ادامه این گفتوگو به نحوه درمان آلزایمر پرداخت و تصریح کرد: درمان آلزایمر در سالهای اخیر وارد مرحله امیدوارکنندهتری شده، اما هنوز درمان قطعی یا درمانی که بیماری را متوقف یا برگرداند نداریم. داروهای قدیمیتر عمدتاً برای کنترل علائم شناختی و رفتاری استفاده میشوند، اما نسل جدید داروهای تعدیلکننده بیماری، بهویژه آنتیبادیهای ضدآمیلوئید مانند لکانمب و دونانمب، در کارآزماییهای بالینی توانستهاند در افراد مبتلا به آلزایمر در مراحل اولیه، سرعت پیشرفت بیماری را بهطور متوسط حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد طی حدود ۱۸ ماه کاهش دهند که این پیشرفت مهمی است، اما به معنی بازگشت حافظه از دسترفته یا درمان کامل بیماری نیست.
مدیر مرکز تحقیقات سالمندی کشور ادامه داد: این درمانها نیز برای همه بیماران مناسب نیستند و به تأیید وجود پاتولوژی آمیلوئید، انتخاب دقیق بیمار و پایش با MRI نیاز دارند؛ زیرا میتوانند عوارضی مانند تورم یا خونریزیهای کوچک مغزی ایجاد کنند. شواهد همچنین نشان میدهد شروع درمان در مراحل اولیه بیماری اهمیت بیشتری دارد. بنابراین امروز میتوان نسبت به کند کردن سیر آلزایمر امیدوارتر از گذشته بود، اما همچنان تشخیص زودهنگام، کنترل عوامل خطر و مراقبت جامع بخش اساسی مدیریت بیماری است.
دلبری در ادامه درباره نحوه برخورد خانوادهها با فرد مبتلا به آلزایمر نیز به ارائه توضیحاتی پرداخت و افزود: خانواده باید بداند بسیاری از رفتارهای بیمار عمدی، لجبازی یا بیتوجهی نیست، بلکه پیامد بیماری است. بحثکردن برای اثبات اشتباه بیمار، امتحانکردن مکرر حافظه، سرزنشکردن، اصلاح دائمی گفتهها و بالا بردن صدا معمولاً اضطراب و رفتارهای چالشبرانگیز را بیشتر میکند. بهتر است ارتباط آرام و ساده باشد، هر بار یک موضوع مطرح شود، به بیمار برای پاسخدادن زمان داده شود و تا حد امکان استقلال، انتخاب و کرامت او حفظ شود. آموزش مهارتهای ارتباطی به مراقبان نیز میتواند کیفیت ارتباط و برخی پیامدهای بیمار و مراقب را بهبود دهد.
وی با اشاره به اینکه نیاز خانواده نیز با پیشرفت بیماری تغییر میکند، در توضیح بیشتر این موضوع افزود: در مراحل اولیه، آموزش درباره بیماری، برنامهریزی آینده و حفظ استقلال اهمیت دارد؛ در مراحل متوسط، مدیریت اختلالات رفتاری، ایمنی، داروها و فعالیتهای روزمره و در مراحل پیشرفته، مراقبت جسمی، تغذیه، پیشگیری از عوارض و تصمیمگیری درباره اهداف مراقبت اهمیت بیشتری پیدا میکند. نکته بسیار مهم این است که مراقب هم نیازمند مراقبت است؛ شواهد نشان میدهد آموزش، حمایت روانی و مداخلات چندجزئی میتوانند بار مراقبت، اضطراب و افسردگی خانواده را کاهش دهند.
مدیر مرکز تحقیقات سالمندی کشور در پاسخ به این سوال که آیا زیرساخت و نیروی انسانی متناسب با افزایش سالمندان توسعه یافته است؟، گفت: شواهد موجود نشان میدهد توسعه خدمات سالمندی در ایران هنوز با سرعت سالمندشدن جمعیت متناسب نیست. مطالعات درباره نظام ارائه خدمات سالمندی ایران، کمبود و توزیع نامناسب نیروی متخصص، ناکافیبودن زیرساختها و مراکز تخصصی سالمندی و توانبخشی، پوشش محدود بیمه و نبود الگوی عملیاتی مناسب در مراقبتهای اولیه را از چالشهای اصلی گزارش میکنند. به نحوی که تعداد متخصصان طب سالمندی کشور تنها حدود ۲۳ نفر ذکر میشود.
دلبری خاطرنشان کرد: در حوزه مراقبت طولانیمدت نیز مطالعات نشان میدهد ایران هنوز نیازمند ایجاد یک نظام منسجم مراقبت طولانیمدت متناسب با تغییرات جمعیتی و کاهش ظرفیت سنتی خانواده برای مراقبت است.
وی در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه برای مواجهه با موج سالمندی و افزایش بیماریهای شناختی، چه زیرساختهایی باید در کشور ایجاد شود؟، گفت: اولویت، ایجاد یک زنجیره پیوسته پیشگیری، تشخیص، درمان و مراقبت است. شبکه بهداشت باید برای شناسایی عوامل خطر و علائم اولیه اختلال شناختی توانمند شود و در کنار آن، کلینیکهای حافظه و مراکز تخصصی تشخیص، خدمات توانبخشی شناختی، مراقبت در منزل، مراکز روزانه و نظام مراقبت طولانیمدت توسعه پیدا کنند. مطالعات مربوط به نظام سالمندی ایران نیز بر ضرورت تقویت مراقبتهای اولیه، نیروی انسانی و خدمات یکپارچه تأکید دارند. اما زیرساخت فقط ساختمان نیست؛ تربیت متخصص طب سالمندی و سایر نیروهای آموزشدیده در دمانس، پوشش بیمهای خدمات، حمایت و آموزش مراقبان خانوادگی و ایجاد نظام ثبت و پایش دمانس نیز ضروری است. اگر این ظرفیتها امروز ایجاد نشوند، با افزایش سریع تعداد سالمندان، هزینه انسانی و اقتصادی جبران این عقبماندگی در آینده بسیار بیشتر خواهد بود.
]]>پیش از این دکتر مهدی پیرصالحی – رییس سازمان غذا و دارو درباره علت این تاخیر توضیح داده بود که «واکسن آنفلوآنزا در سالهای گذشته چهارظرفیتی بود و سازمان جهانی بهداشت هر سال بر اساس سویههای شایع، ترکیب واکسن را مشخص میکرد، اما امسال یکی از سویههایی که شیوع و بار بیماری کمتری داشت، از ترکیب واکسن حذف شد. سازمان جهانی بهداشت حدود یک ماه به تولیدکنندگان فرصت داد تا فرمولاسیون تولید را اصلاح کنند و همین مسئله موجب اختلال در تولید جهانی واکسن شد.»
بر همین اساس نیز این اختلال تنها به ایران محدود نماند و کشورهای تولیدکننده اروپایی نیز با افزایش تقاضای داخلی مواجه شدند. پیرصالحی در این باره نیز میگوید:« شرکتهای ایرانی از بهمن و اسفند سال گذشته مکاتبات خود را برای تامین واکسن آغاز کردند و سفارشها نیز حدود اردیبهشت ماه ثبت شد، اما تامینکنندگان اروپایی تحویل واکسن را به نیمه دوم مهر موکول کردند و همزمان قیمتها نیز افزایش یافت. به این ترتیب، واکسنهای اروپایی امسال عملا در بازار کشور عرضه نخواهند شد.»
بر همین اساس نیز به گفته رئیس سازمان غذا و دارو، منابع تامین واکسن امسال بیشتر به سمت چین و روسیه رفته است. البته محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو از تامین واکسن از فرانسه نیز خبر داده است.
هاشمی پیش از این به ایسنا گفت:« حدود ۷۰۰ هزار دوز واکسن وارد کشور شده و از ابتدای مهرماه فرآیند توزیع آن آغاز شده است. به گفته او، در مجموع حدود ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار دوز واکسن برای نیاز کشور تامین شده که با ورود محمولههای جدید و طی مراحل قانونی، به تدریج در شبکه رسمی توزیع خواهد شد.»
در عین حال نیز باید به این نکته اشاره کرد که مسئولان وزارت بهداشت تاکید دارند واکسن آنفلوآنزا برای همه افراد ضرورت یکسانی ندارد و اولویت با گروههای در معرض خطر است. پیرصالحی در این باره نیز گفته است: «واکسن آنفلوانزا برای همه افراد ضروری نیست و گروههایی مانند افراد دارای بیماریهای زمینهای، سالمندان، زنان باردار و افرادی که ابتلا به آنفلوآنزا میتواند برای آنها خطرناک باشد، در اولویت دریافت واکسن قرار دارند. بر همین اساس نیز حدود یک میلیون دوز واکسن برای وزارت بهداشت و معاونت بهداشت در حال تامین است تا برای گروههای پرخطر مورد استفاده قرار گیرد.»
در عین حال، بخش خصوصی نیز در تامین واکسن با احتیاط بیشتری نسبت به سالهای گذشته اقدام کرده است؛ احتیاطی که ریشه در تجربه سال گذشته دارد. بخشی از فعالان بازار نگران هستند که در صورت کاهش تقاضا، واکسنهای خریداریشده تا پایان فصل مصرف باقی بماند و امکان فروش آنها از بین برود.
اما در فاصله میان تاخیر در عرضه واکسن در داروخانهها و تقاضای مردم، بازار غیررسمی نیز شکل گرفته است؛ بازاری که در برخی موارد واکسن را با قیمتهای چند میلیون تومانی عرضه میکند و اینجاست که سازمان غذا و دارو نسبت به خریدهای عجولانه هشدار داده است. در این راستا محمد هاشمی – سخنگوی سازمان غذا و دارو با تاکید بر اینکه مردم نباید برای تهیه واکسن به منابع غیررسمی مراجعه کنند، میگوید: «ضرورتی برای خرید واکسن از منابع غیررسمی یا مراجعه به عرضهکنندگان فضای مجازی وجود ندارد.» البته این هشدار تنها به موضوع قیمت مربوط نیست؛ بلکه واکسن یک فرآورده بیولوژیک است و نگهداری آن در شرایط مناسب، بهویژه رعایت زنجیره سرد، برای حفظ کیفیت آن اهمیت اساسی دارد. بر همین اساس نیز هاشمی تاکید میکند:« درباره واکسنی که خارج از شبکه رسمی جابهجا شده و شرایط نگهداری آن قابل احراز نیست، نمیتوان از کیفیت و اثربخشی آن اطمینان داشت.»
در همین راستا فرشته خوشخو – سرپرست دفتر حقوقی سازمان غذا و دارو تاکید میکند:« عرضه واکسن در صفحات فضای مجازی، مطبها یا سایر محلهایی که مجوز لازم برای عرضه این فرآورده را ندارند، از منظر حقوقی صرفا یک موضوع تجاری محسوب نمیشود؛ زیرا فرآوردههای سلامت تابع مقررات اختصاصی هستند و عرضه آنها خارج از چارچوب مقرر میتواند موجب مسئولیت قانونی اشخاص دخیل در تامین، نگهداری، توزیع یا فروش شود.»
خوشخو میگوید:« یکی از الزامات مهم در خصوص واکسن، رعایت شرایط نگهداری و زنجیره سرد است. زمانی که فرآورده خارج از شبکه رسمی عرضه میشود، امکان احراز مستند شرایط حمل و نگهداری آن برای مصرفکننده وجود ندارد و همین موضوع میتواند سلامت و کیفیت فرآورده را با ابهام مواجه کند.»
وی تاکید میکند که« در صورت احراز عرضه یا توزیع غیرمجاز، موضوع حسب مورد از طریق مراجع ذیصلاح و در چارچوب قوانین و مقررات مربوط پیگیری خواهد شد و مسئولیت اشخاص نیز بر اساس نقش و اقدام آنها در فرآیند عرضه و توزیع مورد بررسی قرار میگیرد. شهروندان نیز برای حفظ حقوق و سلامت خود باید واکسن آنفلوانزا را پس از اعلام رسمی آغاز عرضه، صرفا از مراکز و مسیرهای مجاز تهیه کنند و از خرید فرآوردههایی که خارج از شبکه رسمی و از طریق صفحات فضای مجازی یا مراکز فاقد مجوز عرضه میشوند، خودداری کنند.»
به این ترتیب، حتی اگر یک فروشنده غیررسمی مدعی عرضه واکسن اصل باشد، برای مصرفکننده امکان احراز اصالت مسیر تامین، شرایط نگهداری و رعایت زنجیره سرد وجود ندارد؛ مسالهای که میتواند خرید واکسن از بازار غیررسمی را به ریسک مضاعف تبدیل کند.
از طرف دیگر در روزهای اخیر، ارقام مختلفی درباره قیمت واکسن آنفلوآنزا در فضای غیررسمی مطرح شده است؛ اما سازمان غذا و دارو تأکید دارد که مردم نباید قیمتهای منتشرشده در این بازار را مبنای قضاوت درباره قیمت واقعی واکسنها قرار دهند. هاشمی درباره قیمت واکسنهای عرضهشده در شبکه رسمی به ایسنا میگوید:« واکسنهایی که از سوی معاونت بهداشت عرضه میشوند، رایگان هستند و واکسنهای عرضهشده در داروخانهها، به دلیل دریافت نکردن ارز دولتی، با قیمت آزاد عرضه میشوند. قیمت رسمی واکسنهای داروخانهای با وجود ارقام بسیار بالاتری که در برخی منابع اعلام میشود، زیر ۲ میلیون تومان است.»
در کنار بحث واردات، امسال یک اتفاق مهم دیگر نیز در حوزه واکسن آنفلوآنزا رخ داد؛ خروج تولیدکننده داخلی از تولید این واکسن. رییس سازمان غذا و دارو در توضیح این موضوع به تفاوت نوع واکسن ایرانی و نمونههای وارداتی اشاره کرده و گفته است که« واکسن وارداتی که در سالهای گذشته استفاده میشد، نوترکیب نبود، اما واکسن تولید داخل از نوع نوترکیب است؛ نوعی از واکسن که در بازار جهانی قیمت بالاتری دارد.»
رئیس سازمان غذا و دارو معتقد است یکی از مشکلات، پایین بودن تقاضا برای واکسن ایرانی بوده است؛ به طوری که در دو، سه سال گذشته «شاید نیمی یا حتی بیشتر از تولید واکسن آنفلوانزای ایرانی» به دلیل نبود تقاضای کافی در پایان فصل مصرف، معدوم میشد و این موضوع علاوه بر زیان تولیدکننده، در نهایت بر تداوم تولید داخلی نیز اثر گذاشت.
به گفته پیرصالحی «امسال نیز نهایتا شرکت تولیدکننده ایرانی اعلام کرد که از تولید واکسن آنفلوانزا خارج میشود که البته این موضوع خبر خوبی نیست»؛ چراکه در شرایط تغییر تامین جهانی، ظرفیت تولید داخل میتوانست بخشی از نیاز کشور را پوشش دهد.
از طرف دیگر نیز تغییر منابع تامین واکسن از اروپا به چین و روسیه، در کنار خبر ورود واکسن از فرانسه، در روزهای اخیر با برخی اظهارنظرها درباره کیفیت واکسنهای وارداتی همراه شد؛ موضوعی که سازمان غذا و دارو نسبت به آن واکنش نشان داد. سخنگوی سازمان غذا و دارو در این باره تاکید دارد که «ارزیابی کیفیت واکسن، موضوعی تخصصی و در اختیار مرجع قانونی رگولاتوری است و نباید اظهارنظرهای کارشناسی یا رسانهای با تصمیم رسمی سازمان غذا و دارو درباره یک فرآورده یکسان تلقی شود.»
هاشمی در این باره میگوید: «کمیته کشوری آنفلوانزا دارای نقش تخصصی و مشورتی در حوزه این بیماری است، اما مرجع قانونی ثبت، صدور مجوز ورود یا ارزیابی و تایید کیفیت واکسنها محسوب نمیشود.» او همچنین تاکید دارد که در موضوعات مرتبط با سلامت عمومی باید میان «اظهارنظر کارشناسی، برداشت رسانهای و تصمیم رسمی مرجع قانونی» تفاوت قائل شد.
در مجموع اکنون ایران در شرایطی وارد فصل مصرف واکسن آنفلوآنزا شده که از یک سو تامین جهانی واکسن با اختلال ناشی از تغییر سویهها و اصلاح فرمولاسیون مواجه شده، از سوی دیگر منابع اروپایی در دسترس سالهای گذشته امسال حضور پررنگی در بازار ایران ندارند و همزمان بخشی از تقاضای بازار به دلیل تاخیر در توزیع به سمت فضای غیررسمی کشیده شده است.
در چنین شرایطی، وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو تلاش دارند با توزیع مرحلهای محمولههای وارداتی، نیاز گروههای پرخطر را پوشش داده و دسترسی بازار داروخانهای را نیز افزایش دهند.
در این میان، پیام مسوولان وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو روشن است؛ واکسن را از مسیر رسمی تهیه کنید، به قیمتهای چندمیلیونی فضای مجازی و برندها اعتماد نکنید؛ چراکه مسیر تامین و رعایت زنجیره سرد، بخشی از اطمینان از واکسنی است که قرار است وارد بدن فرد شود.
]]>او ادامه داد: بر اساس تجارب دوران جنگ ۸ ساله تحمیلی، تجربههای نظام سلامت و منابع علمی از آمادگی کامل برای رسیدگی به مردم در بیمارستانها برخوردار هستیم. زنجیره درمان میبایست یک زنجیره کامل باشد و از این زنجیره در حوزههای مختلف چه در بخش اورژانس، چه بیمارستانها و چه انتقال خون در دوران جنگ برخوردار بودیم.
وزیر بهداشت درباره ارائه خدمات در دوران جنگ گفت: با تعداد زیاد مجروحان در یک زمان واحد و بمبارانهایی که مواجه بودیم با استفاده از آمادگی نیروی انسانی توانستیم به تمام مراجعه کنندگان خدمات مورد نیاز را ارائه دهیم.
او ادامه داد: پیش از شروع جنگ، تمام پروتکلها و دستورالعملهای مورد نیاز شرایط را به لحاظ علمی تامین و ابلاغ کردیم. بیمارستانهایی که میبایست به بیمارستانهای دیگر کمک میکردند را مشخص کرده بودیم؛ به طور مثال، هنگامی که بیمارستان اندیمشک بمباران شد با توجه به آمادگی قبلی از ظرفیت بیمارستان دزفول بهره گرفتیم و تمام بیماران در مدت زمان ۱ تا ۲ ساعت به این بیمارستان منتقل شدند. بیمارستان لایه سوم نیز در شهر اهواز قرار داشت و این بیمارستان نیز برای ارائه خدمات آماده بود.
او با اشاره به برگزاری این جلسه گفت: ضمن تقدیر و تشکر از همکاران خود در سازمان انتقال خون و سازمان اورژانس، اقدامات انجام شده را با هدف در دستور کار قراردادن اقدامات تازه مورد بررسی قرار دادیم.
او در مورد وضعیت تامین دارو گفت: هنگامی که کشور در شرایط تحریمی و مشکلات حمل و نقل قرار دارد، میبایست برای تامین دارو نسبت به گذشته بیشتر تلاش کنیم و از راهها و روشهای دیگر برای تامین آن بهره گیریم.
وزیر بهداشت درباره گرانی دارو و ارائه بستههای حمایتی گفت: دو مساله کمبود و قیمت در ارتباط با دارو مطرح است. اولویت وزارت بهداشت این است که داروهای اساسی دچار کمبود نشود. تلاشها و اقدامات وزارت بهداشت در ارتباط با تامین داروی اساسی موفق واقع شده به نحوی که کمبود داروهای اساسی طی این روزها نسبت به دوران جنگ کاهش یافته است.
او درباره افزایش قیمت داروها نیز گفت: هنگامی که قیمت مواد مربوط به حوزه پتروشیمی و حمل و نقل چندین برابر میشود، قیمت دارو را تحت تاثیر قرار میدهد. جلسات متعددی با رئیس جمهور و سازمان برنامه و بودجه در ارتباط با پوشش بیمهای افزایش قیمت داروها داشتهایم تا نقطه فشار به مردم را کاهش دهیم.
ظفرقندی با بیان اینکه استراتژی و راهبرد وزارت بهداشت تامین دارو است، گفت: علاوه بر تامین دارو در نظر داریم که افزایش قیمت را با پوشش بیمهای جبران کنیم. این در حالی است که برخی داروها برند محسوب میشوند و در لیست دارویی کشور قرار ندارند. به طور طبیعی، در چنین شرایطی جزو اولویتها نیستند. دارویی که در کشور با کیفیت مناسب و خوب تولید میشود، تحت پوشش بیمه قرار میگیرد.
او درباره همکاری هند برای تامین مواد اولیه گفت: هنگامی که راه دریایی محاصره باشد حتی اگر هند بخواهد کمک کند هم نمیتواند. ایران مانند بسیاری از کشورهای دنیا از جمله سوییس بیشتر مواد اولیه خود را از هند تامین میکند. هند در زمینه مواد اولیه دارویی خوب عمل کرده است. مشکلات کشور تحریمی و حملونقلی است و آقای رئیسجمهور در سفر خود به هند مطرح کردند تا برطرف شود.
همچنین دکتر محمدرضا ظفرقندی در جلسه مشترک وزارت بهداشت با ارکان شورای اطلاع رسانی دولت گفت: مهمترین سرمایه ما اعتماد مردم و سرمایه اجتماعی است که در همین بحرانها به دست میآید و باید قدر آن را بدانیم.
او با اشاره به نظرسنجی اخیر مرکز پژوهشهای مجلس گفت: در نظرسنجی انجام شده در حدود یکماه گذشته، نظامیان و تیم ملی سلامت در صدر گروههای مورد اعتماد مردم قرار دارند. باید این سرمایه را آن هم در چنین شرایطی حفظ کرد.
]]>وی با اشاره به برگزاری این کنگرهها اظهار کرد: در این رویداد علمی، دوازدهمین کنگره هپاتیت، پنجمین کنگره گوارش و کبد و چهارمین کنگره آندوسکوپیهای پیشرفته با همکاری انجمنهای علمی مرتبط و سازمان نظام پزشکی برگزار میشود.
طبائیان در ادامه درباره شیوع بیماریهای کبدی و بهویژه کبد چرب گفت: یکی از بیماریهای شایع کبدی که در حال حاضر افراد زیادی در کشور با آن درگیر هستند، کبد چرب است. بر اساس مطالعات انجامشده، شیوع این بیماری در برخی بررسیها حدود ۳۵ درصد گزارش شده است.
وی با اشاره به روند افزایشی این بیماری اظهار کرد: با توجه به تغییر سبک زندگی، کمتحرکی و افزایش چاقی، انتظار میرود این رقم همچنان افزایش پیدا کند. این مسئله اهمیت پیشگیری و اصلاح سبک زندگی را بیش از گذشته نشان میدهد.
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی کشور خاطرنشان کرد: در گذشته یکی از مهمترین علل پیوند کبد، بیماریهای ویروسی مانند هپاتیت C بود، اما با کاهش موارد این بیماری، به تدریج شاهد تغییر الگوی علل آسیب شدید کبدی و نیاز به پیوند هستیم و بیماریهای مرتبط با کبد چرب و عوارض ناشی از آن اهمیت بیشتری پیدا کردهاند.
طبائیان در بخش دیگری از سخنان خود درباره وضعیت سرطان روده بزرگ گفت: سرطان روده بزرگ یکی از سرطانهای شایع در کشور است که هم در مردان و هم در زنان دیده میشود و روند بروز آن نیز رو به افزایش است.
وی تأکید کرد: نکته مهم درباره سرطان روده بزرگ این است که این سرطان تا حد زیادی قابل پیشگیری است و برای آن روشهای غربالگری در دسترس داریم. هدف از غربالگری این است که افراد سالم را پیش از بروز بیماری یا در مراحل اولیه مورد بررسی قرار دهیم تا بتوان از ایجاد سرطان پیشگیری کرد یا بیماری را در مراحل قابل درمان شناسایی کرد.
وی ادامه داد: یکی از روشهای شناختهشده و در دسترس غربالگری، آزمایش خون مخفی در مدفوع (FIT) است که در برخی شهرها و مراکز بهداشتی کشور نیز در قالب برنامههای غربالگری انجام میشود.
طبائیان با اشاره به تغییر سن شروع غربالگری سرطان روده بزرگ گفت: در سالهای گذشته سن شروع غربالگری ۵۰ سال در نظر گرفته میشد، اما با توجه به کاهش سن بروز سرطان روده بزرگ، این سن به ۴۵ سال کاهش یافته است. بنابراین توصیه میشود افراد از ۴۵ سالگی نسبت به انجام غربالگری اقدام کنند.
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی کشور در عین حال نسبت به عدم پیگیری برخی افراد با تست غربالگری مثبت هشدار داد و گفت: اجرای تست غربالگری تنها مرحله اول است. افرادی که نتیجه تست آنها مثبت میشود، باید برای بررسیهای تکمیلی، از جمله کولونوسکوپی، مراجعه کنند.
وی افزود: مطالعات انجامشده نشان میدهد درصد قابل توجهی از افراد پس از مثبت شدن تست غربالگری، برای انجام بررسیهای تکمیلی مراجعه نمیکنند و این موضوع میتواند اثربخشی برنامه غربالگری را کاهش دهد.
طبائیان عوامل مختلفی را در این زمینه مؤثر دانست و اظهار کرد: دسترسی به خدمات، هزینهها و مسائل فرهنگی و نگرانی افراد از انجام کولونوسکوپی از جمله عواملی است که میتواند موجب شود افراد نتیجه مثبت تست خود را پیگیری نکنند.
وی تأکید کرد: اگر نتیجه FIT مثبت باشد، فرد باید حتماً بررسیهای تکمیلی را انجام دهد؛ چراکه هدف اصلی برنامه غربالگری، شناسایی زودهنگام ضایعات و پیشگیری از سرطان است و بدون تکمیل فرایند تشخیص، بخش مهمی از هدف غربالگری محقق نخواهد شد.
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی کشور با اشاره به کاهش قابل توجه شیوع هپاتیت B و C در ایران گفت: واکسیناسیون روتین هپاتیت B از سال ۱۳۷۲ موجب شده است متولدین پس از این سال تا حد زیادی در برابر این بیماری ایمن باشند. وی همچنین از دسترسی بیماران به درمان خوراکی هپاتیت C و ورود داروی جدید کبد چرب به کشور خبر داد و تأکید کرد که این دارو نباید بدون اندیکاسیون و به شکل خودسرانه مصرف شود.
وی افزود: در سالهای گذشته هپاتیتهای ویروسی یکی از علل مهم آسیبهای شدید کبدی و پیوند کبد بودند، اما با اقدامات انجامشده، وضعیت هپاتیت در کشور به شکل قابل توجهی بهبود یافته است.
وی افزود: واکسیناسیون هپاتیت B از سال ۱۳۷۲ در برنامه واکسیناسیون روتین کشور قرار گرفت و بنابراین افرادی که پس از این سال متولد شدهاند، واکسیناسیون هپاتیت B را دریافت کردهاند و احتمال ابتلای آنها به این بیماری بسیار کاهش یافته است.
طبائیان با اشاره به وضعیت شیوع هپاتیت در کشور گفت: شیوع هپاتیت B در ایران حدود یک درصد است و از این نظر کشور در گروه کشورهایی با شیوع پایین قرار میگیرد. شیوع هپاتیت C نیز حدود سهدهم درصد گزارش شده است، هرچند در گروههای پرخطر، بهویژه افراد دارای اعتیاد تزریقی، میزان شیوع میتواند بسیار بالاتر باشد و حتی به حدود ۵۰ درصد برسد.
وی ادامه داد: یکی از اتفاقات مهم در درمان هپاتیت C، دسترسی به داروهای خوراکی مؤثر است. در حال حاضر بیماران میتوانند با یک دوره درمان خوراکی حدود سهماهه، تحت درمان قرار گیرند و در بسیاری از موارد بیماری به طور کامل برطرف شود؛ موضوعی که در گذشته با این سهولت در دسترس نبود.
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی کشور درباره درمان دارویی کبد چرب نیز گفت: تا همین سال گذشته داروی مشخصی برای درمان کبد چرب نداشتیم، اما در ماههای اخیر دارویی جدید برای این بیماری در دنیا تأیید شده و خوشبختانه این دارو در کشور نیز در دسترس قرار گرفته است.
وی تأکید کرد: البته این دارو برای همه مبتلایان به کبد چرب تجویز نمیشود و یکی از مباحث مهمی که در این کنگره مورد توجه قرار گرفته، آموزش پزشکان درباره اندیکاسیونهای مصرف، عوارض دارو و نحوه پایش بیماران است.
طبائیان افزود: مطالعات انجامشده در انجمن نیز اثرات مطلوب این دارو و کاهش فیبروز کبدی را نشان داده است، اما نباید تصور شود که هر فرد مبتلا به کبد چرب باید این دارو را مصرف کند.
وی با بیان اینکه این دارو در حال حاضر تحت پوشش بیمه نیست و هزینه نسبتاً بالایی دارد، گفت: قرار نیست مردم برای تهیه این دارو مستقیماً به داروخانه مراجعه کنند یا دارو بدون بررسیهای لازم تجویز شود. باید مشخص باشد چه بیماری واقعاً به این دارو نیاز دارد، چه زمانی آزمایشهای لازم انجام شود و در چه شرایطی تصویربرداری و بررسیهای تکمیلی مورد نیاز است.
طبائیان همچنین درباره ادعاهایی مانند ارتباط مصرف آب یخ با ایجاد یا تشدید کبد چرب اظهار کرد: هیچ شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد مصرف آب یخ موجب ابتلا به کبد چرب میشود. مهمترین عوامل مرتبط با افزایش کبد چرب، سبک زندگی ناسالم، کمتحرکی، چاقی، مصرف غذاهای پرچرب و فستفودها و اختلالات متابولیک هستند.
وی گفت: کبد چرب معمولاً به تنهایی اتفاق نمیافتد و میتواند در کنار بیماریهایی مانند دیابت، فشار خون و اختلال چربی خون دیده شود؛ مجموعهای که در قالب سندرم متابولیک شناخته میشود.
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی کشور در ادامه با اشاره به عوامل مؤثر در افزایش سرطان روده بزرگ اظهار کرد: تغییر الگوی تغذیه، مصرف غذاهای پرچرب و فرآوریشده، کمبود فیبر، کاهش مصرف میوه و سبزیجات، کمتحرکی، چاقی و مصرف سیگار از جمله عواملی هستند که در افزایش خطر سرطان روده بزرگ نقش دارند.
وی همچنین درباره سرطان معده گفت: سرطان معده در ایران شیوع قابل توجهی دارد و در برخی مناطق کشور، بهویژه شمال و شمالغرب، میزان بروز آن بالاتر است. در استان اردبیل نیز از نظر شیوع سرطان معده، ارقام بالایی گزارش شده است.
طبائیان وجود عفونت هلیکوباکتر پیلوری، مصرف غذاهای پرنمک و فرآوریشده، سیگار و الکل را از عوامل مؤثر در افزایش خطر سرطان معده دانست و افزود: عوامل ژنتیکی و جغرافیایی نیز در بروز این سرطان مؤثر هستند.
وی با اشاره به عوامل خطر سرطان مری نیز گفت: مصرف نوشیدنیهای بسیار داغ، از جمله چای داغ، در برخی مناطق کشور میتواند خطر ابتلا به سرطان مری را افزایش دهد.
رمضانعلی مهر: گوارشی نیز اظهار کرد: آندوسکوپی و کولونوسکوپی از ابزارهای بسیار مهم در تشخیص بیماریهای دستگاه گوارش هستند و استفاده صحیح و بهموقع از آنها میتواند در تشخیص زودهنگام بیماریها و پیشگیری از برخی سرطانها نقش مهمی داشته باشد.
وی افزود: کولونوسکوپی بهویژه در غربالگری سرطان روده بزرگ اهمیت زیادی دارد، چراکه علاوه بر تشخیص ضایعات، در بسیاری از موارد امکان برداشتن پولیپهای پیشسرطانی نیز وجود دارد و به این ترتیب میتوان پیش از تبدیل شدن این ضایعات به سرطان، از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد.
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی کشور با تأکید بر ضرورت ارتقای تجهیزات آندوسکوپی و کولونوسکوپی گفت: در این روشها هدف تنها مشاهده بیماری موجود نیست، بلکه شناسایی ضایعات پیشسرطانی است تا بتوان پیش از تبدیل آنها به سرطان، اقدامات درمانی لازم را انجام داد.
طبائیان با اشاره به اهمیت آموزش متخصصان گوارش اظهار کرد: در آندوسکوپی به دنبال ضایعاتی هستیم که ممکن است در آینده به سرطان تبدیل شوند؛ بنابراین متخصصان فوقتخصص گوارش باید آموزش کافی برای شناسایی این ضایعات داشته باشند.
وی افزود: از سوی دیگر، برخورداری از دستگاههای باکیفیت اهمیت بسیار زیادی دارد، چراکه ضایعات پیشسرطانی و سرطانی همیشه بهراحتی قابل تشخیص نیستند و نمیتوان انتظار داشت با هر دستگاهی بتوان آنها را بهدرستی شناسایی کرد.
طبائیان با بیان اینکه در سالهای اخیر دستگاههای پیشرفته آندوسکوپی وارد کشور شده است، گفت: انتظار داریم این روند ادامه پیدا کند و با وجود محدودیتها و تحریمها، تجهیزات جدیدتر، بهویژه دستگاههای مجهز به فناوری هوش مصنوعی، در اختیار مراکز درمانی قرار گیرد.
وی ادامه داد: هوش مصنوعی میتواند به پزشک کمک کند تا ضایعات مشکوک و پیشسرطانی را با دقت بیشتری شناسایی کند. این فناوری در کولونوسکوپی نیز میتواند احتمال از دست رفتن برخی ضایعات را کاهش دهد و در نهایت به تشخیص زودهنگام بیماریهای گوارشی کمک کند.
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی کشور تأکید کرد: برای اینکه آندوسکوپی و کولونوسکوپی واقعاً نقش پیشگیرانه داشته باشند، باید هم پزشک مهارت لازم را داشته باشد و هم دستگاه مورد استفاده از کیفیت و فناوری مناسب برخوردار باشد. برخی تجهیزات موجود در کشور نیازمند بهروزرسانی و جایگزینی هستند و باید به سمت استفاده گستردهتر از دستگاههای پیشرفته حرکت کنیم.
طبائیان در پاسخ به پرسشی درباره میزان انجام آندوسکوپی و کولونوسکوپی گفت: برای انجام این اقدامات تشخیصی معیارهای مشخصی وجود دارد و باید بر اساس نیاز واقعی بیمار انجام شوند
وی افزود: همانطور که انجام ندادن آندوسکوپی برای بیماری که به آن نیاز دارد میتواند باعث تأخیر در تشخیص و بروز عوارض جدی شود، انجام بیش از حد این اقدامات نیز مشکلات خود را دارد و میتواند بار مالی قابل توجهی به نظام سلامت تحمیل کند.
طبائیان همچنین درباره مصرف داروهای گوارشی بدون تجویز پزشک اظهار کرد: هیچ دارویی را نمیتوان کاملاً بدون عارضه دانست؛ اما زمانی که دارو با تشخیص و تجویز پزشک مصرف میشود، پزشک میان عوارض احتمالی دارو و فواید آن تصمیمگیری میکند و ممکن است مصرف طولانیمدت دارو برای جلوگیری از یک عارضه جدیتر ضروری باشد.
وی با اشاره به بیماریهایی مانند رفلاکس شدید گفت: ممکن است بیمار به مصرف طولانیمدت دارو نیاز داشته باشد تا از بروز عوارض جدیتر جلوگیری شود، اما تشخیص این موضوع باید توسط پزشک انجام شود.
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی کشور با بیان اینکه ایران از نظر تعداد پزشک در وضعیت نامناسبی قرار ندارد، گفت: مشکل اصلی نظام سلامت، توزیع نامناسب پزشکان است؛ بهگونهای که در برخی مناطق با کمبود پزشک و متخصص مواجهیم، در حالی که در برخی شهرها تعداد متخصصان حتی از استانداردهای مورد نیاز بالاتر است.
وی با اشاره به وضعیت نیروی انسانی در حوزه گوارش و کبد اظهار کرد: کشور از نظر تعداد پزشک عمومی، متخصص و فوقتخصص ظرفیت مناسبی دارد، اما مسئله اصلی، توزیع نامناسب این نیروهاست.
وی افزود: در مناطق کمبرخوردار با کمبود پزشک، متخصص و فوقتخصص مواجه هستیم، در حالی که در برخی مناطق دیگر تعداد پزشکان و متخصصان ممکن است حتی دو برابر استانداردهای مورد نیاز باشد. بنابراین مسئله اصلی، صرفاً افزایش تعداد پزشکان نیست، بلکه باید برای توزیع عادلانه نیروی انسانی در کشور برنامهریزی کرد.
طبائیان با اشاره به تعداد فوقتخصصهای گوارش و کبد گفت: برآورد ما این است که حدود هزار فوقتخصص گوارش و کبد در کشور در حال خدمترسانی هستند؛ البته ممکن است به دلیل تأخیر در ثبت مدارک فارغالتحصیلان در نظام پزشکی، آمار رسمی با این برآورد تفاوت داشته باشد.
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی کشور درباره افزایش ظرفیت پزشکی نیز گفت: معتقدیم در حال حاضر مسئله اصلی کشور کمبود عددی پزشک نیست. بر اساس تکالیف برنامه هفتم توسعه نیز ظرفیت پزشکی کشور افزایش یافته و از نظر تعداد، به اهداف تعیینشده نزدیک شدهایم.
وی تأکید کرد: راهکار حل کمبود پزشک در مناطق محروم، افزایش بیضابطه ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی نیست. اگر زیرساختهای آموزشی، استاد، بیمارستان و امکانات لازم وجود نداشته باشد و تعداد دانشجویان را افزایش دهیم، کیفیت آموزش پزشکی کاهش پیدا میکند.
طبائیان ادامه داد: آموزش پزشکی ایران در منطقه جایگاه بسیار خوبی دارد و نباید با افزایش ظرفیت بدون فراهم کردن زیرساخت، این جایگاه را از دست بدهیم. در نهایت کاهش کیفیت آموزش، مستقیماً بر کیفیت خدماتی که به مردم ارائه میشود تأثیر خواهد گذاشت.
وی راهکار اصلی را ایجاد مشوق برای ماندگاری پزشکان در مناطق کمبرخوردار دانست و گفت: باید شرایطی ایجاد کنیم که پزشکان برای حضور و فعالیت در این مناطق انگیزه داشته باشند و کمبود نیروی پزشکی در این مناطق برطرف شود.
طبائیان با اشاره به تجربه برخی کشورها در این زمینه اظهار کرد: در برخی مناطق چین نیز با مشکل کمبود پزشک مواجه بودند و برای رفع آن اقدام به تربیت تعداد بیشتری پزشک کردند، اما پس از مدتی با مشکلاتی در کیفیت آموزش مواجه شدند. بنابراین تجربه کشورهای دیگر نیز نشان میدهد که افزایش صرف ظرفیت، بدون توجه به زیرساخت و کیفیت، راهحل پایدار نیست.
وی همچنین درباره وضعیت پیوند کبد در ایران گفت: ایران از نظر تعداد و کیفیت انجام پیوند کبد در وضعیت خوبی قرار دارد و سالانه حدود ۸۰۰ پیوند کبد در کشور انجام میشود؛ البته این تعداد ممکن است در سالهای مختلف تغییر کند.
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی کشور افزود: در گذشته بخش قابل توجهی از پیوندهای کبد در شیراز انجام میشد، اما اکنون مراکز پیوند در تهران و تعدادی از مراکز استانها نیز فعال هستند و ظرفیت انجام پیوند در کشور افزایش یافته است.
وی به یکی از روشهای پیشرفته برداشتن ضایعات گوارشی اشاره کرد و گفت: در گذشته برخی از این ضایعات نیازمند جراحی بودند، اما امروز میتوان تعدادی از آنها را با روشهای آندوسکوپیک و بدون انجام جراحی باز درمان کرد.
طبائیان افزود: برای آموزش این روشها ابتدا دورههای آموزشی با حضور مدرس خارجی و در محیطهای شبیهسازی و دامپزشکی انجام شد و پس از کسب مهارتهای لازم، این روشها تحت نظارت استادان در بیماران اجرا شد و اکنون در کشور در حال انجام است.
وی تأکید کرد: یکی از رسالتهای انجمنهای علمی این است که روشهای جدید تشخیصی و درمانی را به جامعه پزشکی آموزش دهند تا بیمارانی که در گذشته ناچار به انجام جراحی بودند، در موارد مناسب بتوانند از روشهای کمتهاجمیتر و پیشرفتهتر استفاده کنند.
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی کشور با تأکید بر ضرورت بازنگری در ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی گفت: پیشنهاد ما برگزاری جلسهای کارشناسی با حضور وزارت بهداشت، سازمان نظام پزشکی و مجلس برای بررسی مجدد ظرفیتها و رسیدن به یک عدد و راهکار منطقی است.
طبائیان افزود: حتی ممکن است علاوه بر بازگشت ظرفیتها به سطح سال ۱۴۰۰، در برخی شرایط نیاز به کاهش ظرفیت نیز وجود داشته باشد؛ بنابراین این موضوع باید با بررسی کارشناسی و بر اساس نیاز واقعی کشور تعیین شود.
وی با بیان اینکه افزایش ظرفیت بهتنهایی مشکل کمبود پزشک در مناطق محروم را حل نمیکند، اظهار کرد: اگر پزشکی در منطقهای حضور ندارد، باید با ایجاد مشوقهای مالی و رفاهی و تأمین حداقل امکانات زندگی، زمینه ماندگاری پزشکان در آن مناطق فراهم شود.
طبائیان ادامه داد: در برخی مناطق ممکن است برای یک رشته تخصصی مانند اورولوژی یا جراحی مغز و اعصاب نیاز به حضور پزشک وجود داشته باشد، اما تعداد بیماران به اندازهای نیست که پزشک بتواند درآمد مناسبی داشته باشد؛ در چنین شرایطی باید پرداخت ثابت و مشوقهای مشخص برای ماندگاری پزشک در نظر گرفته شود.
وی همچنین بر تغییر نگاه به جایگاه پزشکان در نظام سلامت تأکید کرد و گفت: پزشک صرفاً یک نیروی کارمندی نیست و باید جایگاه حرفهای و شأن او حفظ شود؛ مجموعه این عوامل میتواند به ماندگاری پزشکان در مناطق کمبرخوردار کمک کند.
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی کشور، تربیت پزشک بومی را نیز یکی از راهکارهای مؤثر دانست و افزود: اگر افراد بومی مناطق محروم برای تحصیل و خدمت در همان مناطق تربیت شوند، احتمال ماندگاری آنها بیشتر است؛ البته به شرط آنکه تعهد خدمت و سازوکارهای مربوط به آن بهدرستی اجرا شود.
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی کشور با هشدار نسبت به افزایش مصرف خودسرانه داروهای لاغری گفت: داروهای کاهش وزن باید تنها در مواردی که فرد دارای اضافهوزن یا چاقی و شرایط پزشکی لازم است، با تشخیص و تجویز پزشک مورد استفاده قرار گیرد.
وی با اشاره به اینکه برای برخی افراد دارای شاخص توده بدنی (BMI) بالا و بیماریهای همراه مانند دیابت ممکن است درمان دارویی یا سایر روشهای کاهش وزن ضرورت داشته باشد، افزود: متأسفانه مواردی دیده میشود که افرادی با BMI طبیعی و بدون اندیکاسیون پزشکی، اقدام به تزریق داروهای لاغری یا روشهایی مانند بوتاکس معده میکنند.
وی تأکید کرد: هر دارویی میتواند عوارض داشته باشد و زمانی که یک درمان برای فردی که به آن نیاز ندارد استفاده شود، فرد در معرض عوارض دارو قرار میگیرد، بدون اینکه منفعت پزشکی قابلقبولی از آن دریافت کند.
طبائیان با اشاره به افزایش تبلیغات داروهای تزریقی کاهش وزن در برخی پلتفرمها اظهار کرد: تهیه و مصرف این داروها بدون تجویز پزشک میتواند عوارض جدی و جبرانناپذیری به دنبال داشته باشد.
وی از مردم خواست از مصرف خودسرانه داروهای لاغری پرهیز کنند و گفت: اگر قرار است داروی کاهش وزن مورد استفاده قرار گیرد، باید پس از ارزیابی شرایط فرد و صرفاً با نظر و تجویز پزشک انجام شود.
]]>او همچنین گفت: امروز نیز عملا نمیتوانیم هیچ پولی را به شرکتهای دارویی اروپایی منتقل کنیم و بر همین اساس نیز عمده کمبودها مربوط به برندهای اروپایی است چراکه راهی برای انتقال پول نیست.
پیرصالحی علت عمده تجمعات مقابل سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت را مربوط به کمبود همین برندها دانست و علت اصلی آن را بسته شدن مسیرها و مشکلات و محدودیتهای انتقال پول بیان کرد.
او همچنین گفت: البته بانک مرکزی بودجه های مربوط به دارو و سلامت را به موقع تامین کرده است و اختلال فعلی در حوزه دارو مربوط به بانک مرکزی نیست بلکه مشکل در انتقال پور است.
پیرصالحی اضافه کرد: با مرکز مبادله طلا و ارز و بانک مرکزی جلساتی داریم که سرعت تخصیص ارز غیر ترجیحی نیز افزایش یابد.
رییس سازمان غذا و دارو تاکید کرد: کمبود در داروهای عادی کمتر است.
]]>با وجود نقش حیاتی این فرآیند در نظام سلامت، شاید کمتر کسی بداند که نظام انتقال خون ایران برای رسیدن به جایگاه امروز، مسیری طولانی و پر فراز و نشیب را پشت سر گذاشته است؛ مسیری که از سالهایی آغاز شد که نه اهدای خون در میان مردم فرهنگسازی شده بود، نه ساختار واحدی برای تأمین خون وجود داشت و نه نظارتهای علمی و استانداردهای امروزی بر فرآیند انتقال خون حاکم بود.
در دهههای ابتدایی شکلگیری طب انتقال خون در ایران، تهیه خون مورد نیاز بیماران بیش از آن که بر یک نظام منسجم استوار باشد، به تلاش پزشکان و امکانات محدود مراکز درمانی وابسته بود. در آن سالها، آشنایی عمومی با اهمیت اهدای خون بسیار اندک بود و متقاعد کردن افراد برای اهدای خون کار آسانی به شمار نمیرفت. با افزایش نیاز بیمارستانها به خون، نبود یک متولی واحد و کمبود اهداکنندگان داوطلب، زمینه را برای شکلگیری دلالان و بنگاههایی فراهم کرد که خون را از افراد در ازای پرداخت پول خریداری و با قیمتهای بالاتر به مراکز درمانی عرضه میکردند؛ روندی که علاوه بر ایجاد بازار سوداگرانه، مخاطرات جدی برای سلامت خون و بیماران به همراه داشت، زیرا نظارت علمی و کنترلهای لازم بر کیفیت خونهای جمعآوریشده وجود نداشت.
همین چالشها ضرورت ایجاد ساختاری متمرکز برای مدیریت نظام انتقال خون کشور را بیش از پیش آشکار کرد. در نهایت، با تأسیس سازمان انتقال خون ایران در مردادماه سال 1353، فصل تازهای در نظام سلامت کشور آغاز شد. تشکیل این سازمان، ضمن پایان دادن به فعالیت واسطهها و ساماندهی فرآیند تأمین خون، زمینه را برای استقرار استانداردهای علمی، توسعه زیرساختهای آزمایشگاهی، افزایش ایمنی خون و فرهنگسازی در زمینه اهدای داوطلبانه فراهم کرد. هرچند در سالهای ابتدایی، تأمین خون همچنان بر پایه «اهدای جایگزین» از سوی بستگان و آشنایان بیماران انجام میشد، اما این روند نیز به تدریج جای خود را به نظام اهدای داوطلبانه داد.
پیروزی انقلاب اسلامی و پس از آن دوران دفاع مقدس نیز نقطه عطف دیگری در تاریخ انتقال خون ایران بود. حضور گسترده مردم برای اهدای خون به مجروحان، علاوه بر تأمین نیازهای درمانی آن دوران، فرهنگ نوعدوستی و مسئولیتپذیری اجتماعی را در زمینه اهدای خون بیش از پیش در جامعه نهادینه کرد؛ فرهنگی که طی سالهای بعد با گسترش آگاهی عمومی و توسعه خدمات سازمان انتقال خون، به یکی از سرمایههای اجتماعی کشور تبدیل شد.
امروز، پس از گذشت بیش از پنج دهه از تأسیس سازمان انتقال خون ایران، کشور به جایگاهی رسیده است که تمامی خون مورد نیاز بیماران از طریق اهداکنندگان کاملاً داوطلب و بدون هیچگونه چشمداشت مالی تأمین میشود؛ دستاوردی که تنها تعداد محدودی از کشورهای جهان به آن دست یافتهاند.
احمد قرهباغیان، مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران در گفتوگو با تسنیم، به مناسبت سالروز ملی اهدای خون درباره وضعیت طب انتقال خون ایران در منطقه اظهار کرد: رتبه ایران در انتقال خون در منطقه بهترین رتبه است؛ سازمان انتقال خون دو سرمایه اجتماعی بسیار ارزشمند دارد که در این جنگ رمضان نیز بهخوبی خود را نشان دادند. نخست، اهداکنندگان خون که با حضور و مشارکت خود در کنار سازمان انتقال خون بودند و دوم، کارکنان این سازمان که در تمام این مدت در کنار مردم حضور داشتند تا بتوانند خون را از داوطلبان دریافت کنند، آزمایشهای لازم را انجام دهند، فرآوردههای خونی را تهیه کرده و در اختیار مراکز درمانی قرار دهند.
وی افزود: ما جزو معدود کشورهای دنیا هستیم که توانستهایم به اهدای 100 درصد داوطلبانه و بدون هیچگونه چشمداشت مادی دست پیدا کنیم. این موضوع نشاندهنده فرهنگ بالای مردم کشورمان در زمینه اهدای خون است.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران گفت: در حال حاضر سالانه حدود 2.5 میلیون واحد خون تهیه میکنیم، از هر واحد خون، حداقل دو تا سه فرآورده خونی تولید میشود که در اختیار مراکز درمانی قرار میگیرد.
قره باغیان درباره گروههای مصرفکننده خون و فرآوردههای خونی در کشور بیان کرد: بیشترین مصرفکنندگان خون در کشور، پس از بیماران تالاسمی، بیمارانی هستند که تحت اعمال جراحی، بهویژه جراحیهای پیشرفته قرار میگیرند. همچنین بیماران مبتلا به انواع بیماریهای خونی و سرطان نیز از مهمترین دریافتکنندگان فرآوردههای خونی هستند؛ همانگونه که در سایر کشورهای دنیا نیز این گروهها بیشترین نیاز را به خون و فرآوردههای آن دارند.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران درمورد سلامت خونهایی اهدایی تصریح کرد: یکی از مهمترین اقداماتی که سازمان انتقال خون طی چند سال اخیر انجام داده، استفاده از تستهای مولکولی برای افزایش ایمنی خونهای اهدایی بوده است. در حال حاضر، خونهای اهدایی بهطور همزمان با دو روش موازی مورد آزمایش قرار میگیرند؛ یک روش، آزمایشهای سرولوژی و روش دیگر، آزمایشهای مولکولی است که دقت بیشتری دارد. این اقدام باعث میشود خونها با بالاترین سطح دقت بررسی شوند و اطمینان حاصل کنیم که فرآوردههای خونی از حداکثر سلامت و استانداردهای ملی و بینالمللی انتقال خون برخوردار هستند.
قره باغیان درباره تولید داروهای مشتق از پلاسما نیز گفت: در حوزه پلاسما نیز، ماده اولیه مورد نیاز برای تولید برخی داروهای خاص از طریق پلاسمای اهدایی تأمین و در اختیار پالایشگرهای داخلی و همچنین پالایشگرهای خارجی قرار میگیرد. پس از فرآوری، داروهای تولیدشده به کشور بازمیگردد و بخشی از نیاز بیماران از طریق همین پلاسمای اهدایی داوطلبان تأمین میشود.
]]>وی افزود: از هر 10 مورد سرطان، 4 مورد قابل پیشگیری است؛ یعنی حدود 40 درصد از سرطانها را میتوان با کنترل عوامل خطر کاهش داد.
رئیسی ادامه داد: اگر سالانه 140 هزار مورد جدید بروز سرطان را مبنا قرار دهیم، جلوگیری از ابتلای 60 هزار نفر در هر سال امکانپذیر خواهد بود.
معاون بهداشت وزارت بهداشت با بیان این که سونامی سرطان در کشور ایجاد نشده است، گفت: وقتی درباره افزایش سرطان صحبت میکنیم، نباید همه مسئولیت را متوجه وزارت بهداشت بدانیم. وظیفه نظام سلامت، حرکت به سمت کاهش عوامل خطر و پیشگیری از بیماری است، اما بسیاری از این عوامل خارج از حوزه اختیارات مستقیم وزارت بهداشت قرار دارند. برای مثال، خودروسازانی که خودروهای پرمصرف و بیکیفیت تولید میکنند، از یک سو با افزایش تصادفات جان مردم را در جادهها میگیرند و از سوی دیگر با مصرف بالای سوخت و تشدید آلودگی هوا، در افزایش خطر ابتلا به سرطان نیز نقش دارند بنابراین، کاهش بار سرطان تنها با اقدامات درمانی ممکن نیست و نیازمند همکاری همه بخشها برای کاهش عوامل خطر است.
]]>