به گزارش معین نیوز و به نقل از خبرنگار روزنامه معین هفدهمین برنامه از بوم تا بوم در شب های معین اختصاص به دکتر قاسم شریعتی روزنامه نگار و پژوهشگر علوم سیاسی داشت که با حضور جمعی از فعالان فرهنگی و روزنامه نگاران در مجموعه بومگردی باغ ریحان لاهیجان برگزار شد.
دکتر یونس رنجکش مدیر مسئول روزنامه معین در ابتدای این برنامه به یادآوری اهداف برگزاری شب های معین پرداخت و آنرا بهانه ای برای ثبت خاطرات شفاهی چهره های فعال در حوزه های مختلف دانست که گاهی به دلیل بسبار نزدیک بودن، بسیار دور هستند و دیده نمی شوند.
وی اظهار داشت: در این میان روزنامه نگاران و چهره های فعال در حوزه رسانه علیرغم تمامی تلاش هایی که برای آگاهی بخشی به جامعه دارند و گاه در تحولات و جریان های مختلف نقش اثربخش و حیاتی و تاثیرگذار از آنها بر جای می ماند اما چهره های آنان دیده نمی شود و شاید هم جایی این اثرگذاری ها به نامشان به ثبت نرسد.
وی یاد آورشد: از میان چهره های فعال در این زمینه این بار به سراغ دکتر قاسم شریعتی که مدت چند سالی به عنوان رئیس خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) در گیلان بود رفتیم تا همزمان با پاسداشت ۱۷مرداد روز خبرنگار به ثبت خاطراتی از ایشان در ابن پاسداشت بنشینیم.
دکتر رنجکش افزود: با دکتر شریعتی از سال ۱۳۸۵ زمانی که به عنوان مدیر ایرنا در گیلان منصوب شدند و من هم خبرنگار این رسانه بودم آشنا شدم. وی ادامه داد: آنچه برایم نسبت به این چهره جذابیت داشت روحیه آرام و شخصیتی حرفه ای در کار بود که بواسطه دانش و تجربه در یکی از مقاطع حساس همزمان با وقایع رویداد های انتخابات ۸۸ بدون توجه به دسته بندی های سیاسی بر اساس منافع ملی و کار حرفه ای جریان رسانه ای ابن خبرگزاری در گیلان را مدیریت کردند.
وی تجربه همکاری با شریعتی را بسیار دلنشین در محیط کار دانست. به گفته وی از همکاری با ایشان در طول سه سال و اندی حضور در گیلان خاطرات خوبی بر جای مانده است و دکتر شریعتی را از آن دسته آدم هایی دانست که با اتکا به توان حرفه ای از یک خبرنگار ساده فعالیت هایش را شروع کرد و با ارتقای خود در حوزه های مدیریتی در سطوح مختلف در داخل و خارج توانست تاثیر بسزایی در جریان‌سازی های رسانه ای در مسیر منافع ملی بردارد و صاحب تجربه گران بهایی است و نباید عملکرد اینگونه انسان ها فراموش شود. وی خواستار انتشار خاطرات و تجربه نگاری های دکتر شریعتی توسط ایشان برای انتقال تجربه های کسب شده به نسل آینده شد.
علی پورحسن آستانه روزنامه نگار که در دوران مسئولیت دکتر شریعتی در گیلان رییس روابط عمومی استاتداری بود به ذکر خاطراتی از دوران مدیریتی و همکاری با وی پرداخت. وی گفت: رسانه ها نقش مهمی در انتقال اطلاعات و اگاهی بخشی به موقع به افکار عمومی دارند و در این میان مدیریت این اگاهی بخشی و اطلاع رسانی اگر در اختیار آدمهای با تجربه و دانش باشد می تواند به هدایت صحیح جریان‌سازی های رسانه ای و اطلاعات درستی را به جامعه منتقل کند و با توجه به نقش ایرنا به عنوان یک رسانه دولتی نوع مدیریت آن بسیار حائز اهمیت است.
وی ادامه داد: در رماتیکه دکتر شریعتی مدیریت ایرنا در گیلان را برعهده داشتند هنوز شاهد حضور این حجم از رسانه ها و پایگاههای اطلاع رسانی در دهه ۸۰ نبودیم و خبرگزاری ها نقش محوری به عنوان منبع خبری داشتند. وی افزود: ما حوادث مختلفی در نیمه دوم دهه ۸۰ در کشور و گیلان را شاهد بودیم از رویدادهای سیاسی تا اتفاق های طبیعی و اجنماعی که نبض جریان سازی و اطلاع رسانی ها در اختیار چند خبرگزاری بود.
وی ادامه داد: در دوران مدیریت شریعتی در ایرنا همکاری های خوبی داشتیم و با توجه به حساسبت هایی که مهندس قهرمانی استاتدار گیلان به عنوان مدیریت عالی استان نسبت به اخبار و انتشار آنها داشت تلاش می شد تا رابطه کاری مناسبی با رسانه ها برقرار شود. وی همچنین به حادثه تلخ درگذشت دو تن از مدیران ایرنا بنام های زنده یاد سیف الهی و نیرومند در حادثه رانندگی در مسیر رودبار که دکتر شریعتی هم سرنشین آن خودرو بود اشاره کرد و افزود: این حادثه هم از خاطرات آن روزگاران است که در جایی شریعتی در گفت و گو با استاندار وقت گیلان به ضرورت تکمیل پروزه آزادراه اشاره و گفته بود که اگر این راه دو ماه زودتر تکمیل می شد ما هنوز همکاران خودمان را در جمع رسانه ای داشتیم و این جمله هنوز در ذهن من باقی است.
دکتر سیدمهدی میرصالحی از پژوهشگران میراث فرهنگی نیز در هفدهمین شب های معین به ذکر تاثیر کارکردهای رسانه ای بر ذهن افکار عمومی و جریان سازی های اجتماعی پرداخت. وی اضافه کرد: رسانه ها تاثیر شگرفی در تغییر افکار عمومی دارند و نقش روزنامه نگاران در ابن تاثیر گذاری بسیار کلیدی است. وی آنگاه به مثال واتر گیت اشاره کرد و اظهار داشت: رئیس جمهور وقت آمریکا یکی از دلایل این رسوایی را عدم ارتباط مناسب با رسانه ها و خبرنگاران دانسته بود و این نشان می دهد که چه میزان رسانه می تواند در جریان سازی افکار عمومی موثر باشد.
دکتر میر صالحی همچنین به ضرورت ارج‌گذاری خبرنگاران و روزنامه نگاران حرفه ای پرداخت و آنرا بسیار مهم دانست زیرا روزنامه نگاران وقایع نگاران حوادث جامعه هستند که با مرور آن می توان نوسانات جامعه را بررسی و ارزیابی کرد و کسی که قلم به دست می گیرد و تحلیل و تفسیر می نویسد نقش مهمی در این ضربان گیری دارد. وی آنگاه به برنامه شب های معین و ثبت خاطرات و تاریخ شفاهی فعالان حوزه های مختلف بویژه آنچه در هفدهمین برنامه در پاسداشت یکی از روزنامه نگاران اختصاص یافت پرداخت و ضمن تشکر از مدیریت روزنامه معین آنرا فرصتی برای بازخوانی خدمات چهره های تاثیرگذار در جامعه و رویدادهای فراموش شده و ثبت نشده دانست که می تواند برای آیندگان در مرور حوادث امروز بسیار حائز اهمیت باشد.
مهدی بازرگانی روزنامه نگار و پژوهشگر علوم اجتماعی که مدیر مسئولی مجله دیلمان را هم برعهده دارد از دیگر مهمانان شبی کنار شریعتی بود که به تحلیل وقایع روز و نقش رسانه ها در ثبت اتفاقات و جریان سازی های اجتماعی پرداخت. وی گفت: تاثیر رسانه بر زندگی امروز جامعه بر کسی پوشیده نیست و تحولات اجتماعی اکنون به مدد جریانات رسانه ای در کمتر از زمانی که می اندیشیم می تواند رقم بخورد. وی ادامه داد: جامعه ایرانی امروز به شدت متاثر از جریانات رسانه ای است و این تاثیر پذیری که بواسطه تکنولوژی های ارتباطی شکل گرفته تحولات مهمی را ایجاد کرده است.
وی افزود: اگر مروری بر تاریخچه فعالیت های رسانه ای در جهان داشته باشیم از زمان انتشار اولین روزنامه در دنیا تا رسیدن آن به ایران حدود ۲۰۰سال طول کشید و از زمانیکه کامپیوتر در جهان شکل گرفت تا مدتی که به ایران رسید ما شاهد کوتاه شدن این زمان به مدت ۲۰ ساله هستیم اما نسل جدید شبکه های ارتباطی در کمتر از دوسال به ایران رسیدند و فراگیر شدند و این موضوع نشان‌دهنده رشد شبکه های نوین ارتباطی و در دسترس بودن و تاثیر گذاری آن بر روند تحولات جامعه است. به گفته وی، کار روزنامه نگاری امروز بسیار مهم و حیاتی و نیازمند دانش و تجربه مناسب بویژه رشد سواد رسانه ای است که باید به آن توجه جدی شود.
تقی فلاح از جامعه ناشران گیلان نیز در این برنامه به تحولات حوزه چاپ کتاب و انتشار آن پرداخت و ورود تکنولوژی های نوین ارتباطی بویژه مجازی شدن نشر را هر چند موجب از بین رفتن کتاب به شکل کاغذی و چاپ دانست اما آنرا بسیار حیاتی در تحولات جامعه بر شمرد. وی گفت: همانطور که این تکنولوژی تاثیر شگرف در عصر ارتباطات رسانه ای داشته است کتاب به عنوان یکی از انواع رسانه های مکتوب نیز بسیار متاثر از این فضا است و انتشار کتاب های محدود مانند آنچه در انتشار روزنامه ها و نشریات مکتوب می بینم بخشی از این تاثیرگذاری است ضمن آنکه زمان مطالعه و ذائقه ها نیز تغییر کرده است.
مهندس سید مهدی صادق نماینده ادوار شهرستان آستانه اشرفیه که در سال های ۸۶ تا ۹۰ نماینده این شهرستان در مجلس شورای اسلامی بود از دیگر مهمان برنامه بودند که از ضرورت های توجه به واقعیت های توسعه و نقش رسانه ها گفت. وی اظهار داشت: جامعه را باید با شرایط و الزامات آن آشنا کرد و آگاهی بخشی نسبت به تحولات نقش مهمی در فرایند زیست اجتماعی دارد.
در ادامه این برنامه که اختصاص به معرفی سه اثر از دو روزنامه نگار داشت کتاب های جام جعل‌نما اثر ایمان رنجکش روزنامه نگار و سردبیر روزنامه معین و گوانتانامای کشمیر و روح بیقرار اثر بهزاد طاهرپور روزنامه نگار و مدیر اسبق ایرنا که توسط انتشارات بازرگان منتشر شده بود بازخوانی و معرفی شدند.
بهزاد طاهرپور روزنامه نگار و مدیر اسبق ایرنا در دفاتر داخلی و خارجی که سال ها به عنوان خبرنگار فعالیت داشته است با ارسال پیامی کوتاه به این نشست ضمن تشکر از برگزار کنندگان به بیان اهداف خود در گرد آوری این دو مجموعه که بخشی از تجربه نگاری ها و خاطرات دوران کاری اش بوده پرداخت.
وی نوشت: کتاب روح بیقرار که شاید هم بی شباهت به یک سفرنامه مستند نباشد در کنار خاطرات، تجربه ها و دلنوشته هایم است که وقتی به ان سال های دور با شور و هیجان جوانی نگاه می کنم با خود می اندیشم که چه بی پروایی هایی وجود داشت و اکنون انها را در اختیار جامعه یرار می دهم تا شاید مورد توجه و بهره مندی قرار گیرد هر چند که هیج ادعایی ندارم.
وی کتاب گوآنتانامای کشمیر را هم با نگاهی جدید به این سرزمین به رشته ترریر درآورده و نوشت: دلیل اصلی نوشتن در این زمینه آشنایی بیشتر مردم ایران با این سرزمین است که آن را به دلیل نزدیکی های فرهنگی و مذهبی و بسیاری اشتراکات بنام ایران صغیر می نامند.
طاهرپور اضافه کرد: من در تمام این سفرها و نوشته ها و فعالیت هایی که داشته ام دریافتم که راهم را باید از لابه لای کوره راهها و سختی ها بیابم.
زهرا زارع روزنامه نگار و پژوهشگر علوم اجتماعی که صفحه آرایی و طراحی جلد دو کتاب طاهرپور را برعهده داشت به مرور کتاب های فوق پرداخت و ضمن بیان شرح وقایعی که بر نویسنده گذشت این مجموعه ها را فرصتی برای بازشناسی دنیای خبرنگاری دانست که با روح بی قراری که داشت با حضور در دل حوادث به ثبت وقایعی تاریخی پرداخت که نقش مهمی در اگاهی بخشی از حوادث تاریخی دوران خود دارد.
وی گفت : خواندن این دو کتاب بسیار جذاب و دنیایی جدید به روی خوانندگان می گشاید و می توانیم واقعیت های جهان پیرامون را از نگاه خبرنگاری که در دل حوادث بوده است با تجربه جدید لمس کنیم.
ایمان رنجکش روزنامه نگار و سردبیر روزنامه معین و نویسنده کتاب جام جعل‌نما که پردازشی پیرامون رسانه های فیک و تاثیر آن بر جامعه است به دلایل نگارش این کتاب که برشی از یک پژوهش دانشگاهی بود پرداخت. وی یادآور شد : جامعه امروز بی تاثیر از رسانه نیست و در واقع در میان رسانه ها، رسانه های دروغین نیز نقش مهمی بر تغییر ذائقه افکار عمومی و باور پذیری آنان دارند.
این دانشجوی دکتری علوم سیاسی با واکاوی زیست اجتماعی نسل ها و متاثر شدن آنان از رسانه اضافه کرد: جدا کردن فضای رسانه ای از زندگی امروز کاری غیر قابل انجام است زیرا بخش مهمی از زندگی امروز در فضای رساته ای سپری می شود و این فضا با توجه به تکنولوزی های نوین ارتباطی در ساختار اجتماعی بویژه نسلی که با رسانه متولد شده است بسیار حایز اهمیت است.
وی با تقدیم کتاب به نسل Z افزود: ضرورتی بنام سواد رسانه ای امری اجتناب ناپذیر است و باید جامعه مخاطب را که تاثیری مستقیم از رسانه دارد بویژه رسانه های فیک به آگاهی در چگونگی بهره مندی از رسانه وا داشت.
در ادامه این برنامه نوبت به دکتر قاسم شریعتی رورنامه نگار و پژوهشگر علوم سیاسی که هفدهمین شب های معین به وی اختصاص داشت رسید که در ابتدا از مدیر مسئول روزنامه معین به دلیل برپایی این برنامه قدردانی کرد و این شب ها را فرصتی برای تجدید خاطره و بازنگری و مرور رویدادها و ثبت ارزش های نهفته در آن دانست که کمتر کسی به آن همت می گمارد.
دکتر شریعتی آنگاه به مرور شرح زندگی روزنامه نکاری خویش پرداخت از اینکه در شهر شیراز متولد شده است و آنگاه برای ادامه تحصیل به تهران رفته و در رشته علوم سیاسی لیسانس و سپس در تداوم آن در دهه هفتاد فوق لیسانس و دکتری این رشته را اخذ کرده است.
او اضافه کرد: کار رسانه را از خبرگزاری جمهوری اسلامی در اواخر دهه ۶۰ به عنوان خبرنگار در شیراز شروع کرده و بعدها به تهران رفته و در بخش های مختلف بویژه خبرنگار پارلمانی ایرنا در دهه ۷۰ ادامه داده است و همزمان نیز با روزنامه کار و گارکر در سرویس های مختلف همکاری داشت. شریعتی در ادامه از رشد و ارتقای کاری خود در ایرنا گفت: از خبرنگاری تا مدیر کلی اخبار داخلی و خارجی و پژوهش ایرنا در تهران و سپس مدیریت دفاتر خبرکزاری در کشورهای ژاپن، آفریقای جنوبی و انگلیس که درادوار و دولت های مختلف بر عهده داشته است.
این روزنامه نگار و مدیر رسانه ایرنا همچنین به تجربه اش در مدیدیت خبرگزاری جمهوری اسلامی در مرکز گیلان اشاره کرد و گفت: طی سال های ۸۵ تا ۸۸ رئیس ایرنا در گیلان بودم که برایم روزهای پر خاطره ای برجای گذاشت که حتی پس از یک دهه دوری دوباره به دفتر بندر انزلی برگشتم و در اینجا بازنشسته شدم اما همچنان در گیلان مانده ام و ادامه زندگی ام در این استان ادامه دارد.
وی به تجربیات دوران کاری اش در داخل و خارج اشاره کرد و ازاینکه رسانه چه تاثیری بر سرنوشت ملت ها دارد و چگونه می توان با کار حرفه ای به آگاه سازی مردم کمک کرد و باری از دوش آنها برداشت.
این پژوهشگر علوم سیاسی که گام به گام فعالیت ها و دوران کاری اش در ایرنا را به پیش برده است از زیست رسانه ای سخن به میان آورد و از روزهایی که با خاطرات تلخ و شیرین در داخل و خارج کشور گذشت واظهار امیدواری کرد در عصر کنونی با رویش رسانه های جدید و تکنولوژی های نوین ارتباطی جامعه بتواند بهتر از این ظرفیت در مسیر تحقق آرمان های خود گام بردارد.
در ادامه این رویداد فرهنگی روزنامه معین باید به شعر خوانی شاهین رهنما از شاعران نام آشنای گیلان و همچنین زمزمه های آوازی استاد مصطفی رحیم پور هنرمند موسیقی فولکلور گیلان در کنار اهدای تابلو عکس یادمان هفدهمین شب های معین به دکتر شریعتی و امضای پوستر مراسم توسط حاضرین اشاره کرد که خاطره دیگری از این شب ها به ثبت رساند.
